“Đức Phật nói: người đời do không biết nên cho rằng biển là sâu rộng nhất, nhưng người thực sự hiểu biết sẽ không bao giờ nói vậy, vì biển vẫn chưa mênh mông bằng mắt người. Mắt sâu rộng hơn biển, và cảnh sắc mà mắt nhìn thấy là những cơn sóng to, ngày đêm làm động mặt-nước-tâm”.(1)
Thứ sâu rộng hơn đại dương là mắt người, và số người chết chìm trong ấy nhiều hơn rất nhiều số người chết chìm giữa biển khơi.
Có kẻ một lần chứng kiến cảnh vinh nhục, thất bại… rồi thấy mình không còn đủ can đảm để bước qua ngày mai, chọn cái chết để dừng lại. Trước mắt, lúc này, họ nhìn thấy một thứ còn đáng sợ hơn đứng giữa trận bão biển kinh hoàng.
Có người từng nhìn thấy một điều gì đó, dù vội quay mặt đi, cũng nghe lòng mình bị nhấn chìm trong muôn ngàn cảm xúc, bất an hơn một ngày biển động.
Có kẻ từng một lần chứng kiến cảnh phụ bạc, rồi cả đời không quên, không thoát ra được, như một người lênh đênh giữa biển rộng, không còn biết vịn vào đâu giữa lòng người mênh mông.
Những cảnh tượng mà mắt mình nhìn thấy, dù thuận hay nghịch, dù ghét hay thương, dù hợp hay tan, đều như những con sóng bạc đầu, làm tâm bị động.
Vì thương vì thích nên muốn giữ lại mãi; và vì ghét vì nghịch nên muốn ngay lập tức ném bỏ đi. Dù muốn giữ lại bao nhiêu thì khi duyên tận cũng phải mất; dù muốn ném bỏ đi thế nào thì cũng phải đợi duyên hết mới tan.
Ngày gió lặng, không sóng, biển yên, nước trong, cảnh tượng cả bầu trời đều hiện rõ trên mặt biển, những cánh chim vượt biển, những đám mây bay về xa.
Ngày con người đem được những giọt nước mắt hiểu biết và từ bi rửa sạch đôi mắt, khi đó mới có thể bình thản nhìn lại những cảnh vinh nhục, thuận nghịch, ghét thương.
Trong Kinh Hoa Nghiêm gọi đó là Hải Ấn Tam muội. Nghĩa là: ngày biển lặng sẽ chứa được trong lòng nó cả đất trời; ngày tâm yên sẽ ôm được vào lòng cả thế gian.
(1) Từ dòng 6-10 khung thứ 3, trang 54, bộ Kinh mang mã số 361, tập 2.
Lời Kinh trong lòng bàn tay 208 | Vô Thường
Người thương ngày mới an lành!
